Zawroty głowy i zaburzenia równowagi stanowią jedną z częstszych dolegliwości spotykanych w gabinetach laryngologicznych. Zgłasza je około 15% pacjentów. Zawroty głowy są zawsze tylko objawem, a nie istotą choroby.
Oferta kompleksowej diagnostyki układu równowagi
Zawroty głowy są zawsze tylko objawem, a nie jednostką chorobową samą w sobie. Jako objaw, mogą towarzyszyć różnorodnym chorobom ucha środkowego i wewnętrznego (tzw. błędnika) oraz ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń krążenia wewnątrzczaszkowego czy zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych szyjnego odcinka kręgosłupa. Do chorób ucha, które manifestują się zawrotami głowy należą między innymi zawroty głowy ze zmiany położenia (BPPV), zapalenie nerwu przedsionkowego, choroba Meniere'a, zapalenie błędnika, a także powikłania ostrego i przewlekłego zapalenia ucha środkowego.
Zawroty głowy i/lub zaburzenia posturalne mogą być także objawem zaburzeń w ośrodkowym układzie nerwowym, począwszy od szeroko rozumianych zaburzeń krążenia mózgowego (zwężenia w odcinkach przedczaszkowych i wewnątrzczaszkowych tętnic dogłowowych), po guzy mózgu i móżdżku oraz wynikiem normalnego starzenia się narządu równowagi (preasbyastasis). Każdy przypadek zawrotów głowy i zaburzeń równowagi wymaga szczegółowej diagnostyki, a leczenie zawsze zależy od rozpoznania rzeczywistej przyczyny zgłaszanych dolegliwości.
Diagnostyka
W naszym ośrodku oparta jest o:
- wnikliwy, drobiazgowy wywiad z pacjentem,
- próby statyczne (próba Romberga, próba „uczulonego” Romberga, próby z zakresu otoneurologii),
- badanie oczopląsu spontanicznego, spojrzeniowego oraz położeniowego z użyciem pełnego zestawu bezprzewodowych videogogli,
- testy kaloryczne,
- próby położeniowe.
Videonystagmografia (VNG) oraz wykonywana dawniej elektronystagmografia (ENG) polega na rejestracji oczopląsu samoistnego oraz oczopląsu wywoływanego przez bodźce kaloryczne (ciepła/zimna woda lub powietrze). Obydwie metody oceniają funkcję błędnika z różnicą wynikającą ze sposobu rejestracji ruchów gałek ocznych (ENG - poprzez elektrody, VNG - z pomocą kamery video), tym niemniej właśnie VNG z racji nowoczesności i większej uniwersalności jest obecnie standardem diagnostyki zaburzeń błędnikowych.
Kontrolnie wykonywane badanie VNG może być doskonałą metodą kontrolowania postępu leczenia zawrotów głowy i powrotu czynności pierwotnie uszkodzonego błędnika. Spektrum naszego działania obejmuje pacjentów z zaburzeniami równowagi oraz zawrotami głowy jak również osoby zdrowe, u których z racji wykonywania czynności zawodowych (praca na wysokości, lotnicy) konieczna jest okresowa, wiarygodna ocena układu równowagi.
Położeniowe, łagodne zawroty głowy (BPPV, benign paroxysmal positional vertigo)
Jedną z form zawrotów głowy są tzw. zawroty głowy ze zmiany położenia (około 50% wszystkich przypadków zawrotów głowy). Pomimo, że ten typ zawrotów należy do częstych, w praktyce rozpoznawane są za rzadko, co często powoduje eskalację wielospecjalistycznej diagnostyki oraz zupełnie nieuzasadnione, długotrwałe przyjmowanie przez chorego leków, najczęściej o słabej skuteczności.
Choroba spowodowana jest przemieszczeniem otolitów (kamyczków błędnikowych, kryształków) do kanałów półkolistych.
W diagnostyce stosuje się, poza wnikliwym wywiadem, próby położeniowe polegające na rejestracji zapisu oczopląsu zależnie od położenia głowy i całego ciała. Leczenie polega m.in. na stosowaniu tzw. manewrów uwalniających (repozycyjnych) przynoszących zdecydowaną ulgę z czasem powodujących ustąpienie dolegliwości u większości pacjentów. W praktyce klinicznej - im wcześniej zdiagnozuje się BPPV i wykonana manewr wprowadzający otolity, tym szybciej wraca stabilność postawy (ustąpienie zawrotów głowy).
W Centrum Medycznym ZDROWA diagnostyką oraz leczeniem zawrotów głowy oraz szumów usznych zajmuje się doświadczony lekarz dysponujący wieloletnim klinicznym doświadczeniem z zakresu otoneurologii.
Przebieg badania VNG
- jest procedurą nieinwazyjną, bezpieczną i niebolesną
- trwa ok. 30-40 minut i polega na podaniu do przewodów słuchowych bodźca termicznego (ciepła/zimna woda lub powietrze) i rejestracji odpowiedzi stymulowanego błędnika przez kamerę umieszczoną na twarzy pacjenta (videogogle)
- podczas badania mogą wystąpić zawroty głowy, co jest TYPOWĄ ODPOWIEDZIĄ BŁĘDNIKA podczas rejestracji oczopląsu. Trwa to około 60 sek. Zawroty ustępują, a pacjent SAMODZIELNIE opuszcza miejsce badania
- wyjątkowo mogą również pojawić się nudności (sporadycznie wymioty) dlatego pacjent powinien być badany na czczo lub pozostać 4-6 godzin bez jedzenia pokarmów stałych i 2 godziny bez płynów przed planowanym badaniem
- celem uzyskania wiarygodnego wyniku badania chory powinien odstawić na okres co najmniej 4 dni leki dotychczas stosowane "na zawroty głowy". W chwili rejestracji pacjent zostaje poinformowany, które preparaty winny być odstawione. Jeżeli pacjent stosuje leki z powodu innych schorzeń, winien je przyjmować nadal zgodnie z zaleceniami lekarzy specjalistów, gdyż nie mają najczęściej istotnego wpływu na wiarygodność oceny błędników
- badanie może być wykonane u osób w wieku senioralnym i dzieci (jedynym warunkiem są zachowane podstawowe warunki komunikacji werbalnej i fiksacji wzroku podczas kalibracji), oraz z uwagi na bezpieczeństwo - nawet u kobiet w ciąży
